Donostiako udalaEuskararen erabilera normalizatzeko plana
4. plangintza aldia (2008-2012)

IV.- Eragin esparruak, helburuak, adierazleak eta normalizazio ekintzak

1.- Eragin esparruak

1. Hizkuntza gaitasuna
2. Ahozko komunikazioa
3. Idatzizko komunikazioa
4. Itzulpenak
5. Langileen prestakuntza orokorra
6. Tresna eta aplikazio informatikoak
7. Internet eta Intranet sareak
8. Argitalpenak
9. Hizkuntza paisaia (errotulazioa eta noizbehinkako oharrak)
10. Iragarpenak, publizitatea eta kanpainak
11. Diru-laguntzak
12. Kontratazio administratiboak
13. Udal instalazioen eta materialen erabilera
14. Jarduerak bide publikoan
15. Udalak lagatako lokalak

Esparru bakoitzari dagozkion helburuak

• 1. Hizkuntza gaitasuna. Esparruaren helburuak

  • 1. Hizkuntza-eskakizunen egiaztapenak areagotu.
  • 2. HE egiaztatua dutenen eta, orokorrean, langile guztien euskara maila hobetu.
  • 3. Arduradun politikoen euskararen ezagutza hobetu.

• 2. Ahozko komunikazioak. Esparruaren helburuak

  • 4. Ahozko kanpo harremanetan herritarren hizkuntza aukera bermatu.
  • 5. Ahozko barne harremanetan euskararen erabilera gehitu.

• 3. Idatzizko komunikazioak. Esparruaren helburuak

  • 6. Idatzizko kanpo harremanetan herritarren hizkuntza aukera bermatu, kalitatea zainduta eta edozein euskarritan.
  • 7. Idatzizko barne harremanetan euskararen erabilera gehitu, kalitatea zainduta eta edozein euskarritan.

• 4. Itzulpenak. Esparruaren helburuak

  • 8. Idatzizko komunikazioetan euskarazko sortze lana gehitu.

• 5. Langileen prestakuntza orokorra. Esparruaren helburuak

  • 9. Langileen prestakuntza orokorrean euskararen erabilera areagotu.

• 6. Tresna eta aplikazio informatikoak. Esparruaren helburuak

  • 10. Tresna eta aplikazio informatikoetan euskararen erabilera gehitu.

• 7. Internet eta Intranet Sareak. Esparruaren helburuak

  • 11. Internet eta Udal barruko sarean, Intranet sarean, euskararen presentzia gehitu.

• 8. Argitalpenak. Esparruaren helburuak

  • 12. Argitalpenetan euskararen presentzia gehitu.

• 9. Hizkuntza paisaia (errotulazio finkoa eta noizbehinkako oharrak). Esparruaren helburuak

  • 13. Erakunde barruko hizkuntza paisaian euskararen presentzia gehitu.
  • 14. Administrazioaren eraginpeko bide seinale, toponimia eta gainerako noizbehinkako oharretan euskararen erabilera bermatu.

• 10. Iragarpenak, publizitatea eta kanpainak. Esparruaren helburuak

  • 15. Iragarpen, publizitate eta kanpainetan euskararen presentzia gehitu.

• 11. Diru-laguntzak. Esparruaren helburuak

  • 16. Hizkuntzaren erabilera kontuan izan diru laguntzak esleitzerakoan.

• 12. Kontratazio administratiboak. Esparruaren helburuak

  • 17. Kontratazioaren fase guztietan (txertatzea, betetzea eta jarraipena egitea) hizkuntza baldintzak betetzen direla bermatu.

• 13. Udal instalazioen eta materialen erabilera

  • 18. Udal instalazio zein materialak erabiltzen direnean, bi hizkuntza ofizialen erabilera bermatzea.

• 14. Jarduerak bide publikoan

  • 19. Bide publikoan egiten diren jardueretan euskara edo euskara eta gaztelania erabiltzea.

• 15. Udalak lagatako lokalak

  • 20. Udalak lagatako lokaletan, barnean zein kanpoan, errotulazioa eta oharrak euskaraz edo euskaraz eta gaztelaniaz egongo direla bermatzea.

Esparruei dagozkien helburuen zerrenda

1. Hizkuntza-eskakizunen egiaztapenak areagotu.
2. HE egiaztatua dutenen eta, orokorrean, langile guztien euskara maila hobetu.
3. Arduradun politikoen euskararen ezagutza hobetu.
4. Ahozko kanpo harremanetan herritarren hizkuntza aukera bermatu.
5. Ahozko barne harremanetan euskararen erabilera gehitu.
6. Idatzizko kanpo harremanetan herritarren hizkuntza aukera bermatu, kalitatea zainduta eta edozein euskarritan.
7. Idatzizko barne harremanetan euskararen erabilera gehitu, kalitatea zainduta eta edozein euskarritan.
8. Idatzizko komunikazioetan euskarazko sortze lana gehitu.
9. Langileen prestakuntza orokorrean euskararen erabilera areagotu.
10. Tresna eta aplikazio informatikoetan euskararen erabilera gehitu.
11. Internet eta Udal barruko sarean, Intranet sarean, euskararen presentzia gehitu.
12. Argitalpenetan euskararen presentzia gehitu.
13. Erakunde barruko hizkuntza paisaian euskararen presentzia gehitu.
14. Administrazioaren eraginpeko bide seinale, toponimia eta gainerako noizbehinkako oharretan euskararen erabilera bermatu.
15. Iragarpen, publizitate eta kanpainetan euskararen presentzia gehitu.
16. Hizkuntzaren erabilera kontuan izan diru laguntzak esleitzerakoan.
17. Kontratazioaren fase guztietan (txertatzea, betetzea eta jarraipena egitea) hizkuntza baldintzak betetzen direla bermatu.
18. Udal instalazio zein materialak erabiltzen direnean, bi hizkuntza ofizialen erabilera bermatzea.
19. Bide publikoan egiten diren jardueretan euskara edo euskara eta gaztelania erabiltzea.
20. Udalak lagatako lokaletan errotulazioa eta oharrak euskaraz eta gaztelaniaz egongo dira bulegoa zein egoitzaren barruan eta kanpoan.

2.- Adierazleak

1. Hizkuntza-eskakizunen egiaztapenak areagotu.

Adierazleak:

• Langileak guztira:
• Derrigortasun data dutenak: %:
• Derrigortasun data igarota izanik hizkuntza eskakizunen betetze maila: %
• Derrigortasun data igaro gabe izanik, hizkuntza eskakizunen betetze maila: %
• Derrigortasun data ez izanda ere, dagokien hizkuntza eskakakizuna egiaztatu dute: %
• Derrigortasun data izan zein ez izan, dagokien hizkuntza eskakizuna egiaztatu dute: %
• Derrigortasun data izan zein ez izan, dagokien hizkuntza eskakizuna baino bat gutxiago egiaztatu dute: %
• Hizkuntza-eskakizunen bat egiaztatu dute: %

2. Hizkuntza-eskakizunen egiaztapenak areagotu.

Adierazleak:

• Hizkuntza eskakizuna egiaztatua izan edo ez, dagozkien funtzio komunikatiboak euskaraz egiteko gai diren langileak: %
• Dagokien HE-a baino bat gehiago egiaztatu dutenak: %

3. Arduradun politikoen euskararen ezagutza hobetu.

Adierazleak:

• Arduradun politikoen kopurua, guztira
• Euskaraz ulertzeko gai dira: %
• Euskaraz hitz egiteko gai dira: %
• Euskaraz idazteko gai dira: %
• Euskaraz irakurtzeko gai dira: %

4. Ahozko kanpo harremanetan herritarren hizkuntza aukera bermatu.

Adierazleak:
4.1Kanpo hizkuntza eskaera

• Herritarrak zein hizkuntzatan jartzen dira harremanetan (%)
• Beste administrazioak zein hizkuntzatan jartzen dira harremanetan (%)
• Beste departamenduak zein hizkuntzatan jartzen dira harremanetan (%)

4.2 Erakundearen komunikazioak

• Telefonoan harrera euskaraz (%)
• Telefonoan elkarrizketa euskaraz (%)
• Leihatilan harrera euskaraz (%)
• Leihatilan elkarrizketa euskaraz (%)
• Kanpo harreman formaletan euskararen erabilera (%)
• Jendaurreko ekitaldietan euskararen erabilera (%)

5. Ahozko barne harremanetan euskararen erabilera gehitu.

Adierazleak:

• Erakunde barruko lan bileretan euskararen erabilera: %
• Barruko harreman informaletako euskararen erabilera: %

6. Idatzizko kanpo harremanetan herritarren hizkuntza aukera bermatu, kalitatea zainduta eta edozein euskarritan.

Adierazleak:

• Tramitazio telematikoak:%
• Tramitazio telematikoetan erabilitako hizkuntza: %
• Herritarrekiko harremanetan jasotako komunikazioetan hizkuntza: %
• Herritarrekiko harremanetan igorritako komunikazioetan hizkuntza: %
• Beste administrazioekiko harremanetan jasotako komunikazioetan hizkuntza: %
• Beste administrazioekiko harremanetan igorritako komunikazioetan hizkuntza: %

7. Idatzizko barne harremanetan euskararen erabilera gehitu, kalitatea zainduta eta edozein euskarritan.

Adierazleak:

• Erakunde barruko harreman ofizialetan jasotako komunikazioetan hizkuntza: %
• Erakunde barruko harreman ofizialetan igorritako komunikazioetan hizkuntza: %
• Erakunde barruko harreman ez ofizialetan jasotako komunik. hizkuntza: %
• Erakunde barruko harreman ez ofizialetan igorritako komunik. hizkuntza: %

8. Idatzizko komunikazioetan euskarazko sortze lana gehitu.

Adierazleak:

• Euskaraz sorturiko dokumentuen %
• Gaztelaniatik euskarara egin diren itzulpenen %
• Euskaratik gaztelaniara egin diren itzulpenen %

9. Langileen prestakuntza orokorrean euskararen erabilera areagotu.

Adierazleak:

• Ikastaroak, guztira:
• Eskainitako ikastaroak hizkuntzaren arabera (%)
• Emandako ikastaroak hizkuntzaren arabera (%)
• Hartzaileak hizkuntzaren arabera (%):

10. Tresna eta aplikazio informatikoetan euskararen erabilera gehitu.

Adierazleak:

• Berariazko aplikazio eta programak guztira:
• Euskaraz erabilgarri dauden berariazko aplikazio eta programak %
• Euskaraz erabilgarri dauden berariazko aplikazio eta programak zenbat lanpostutan instalatuta %
• Instalatutako ordenagailuetan, berariazko aplikazio eta programetan, euskarazko erabilera %
• Programa eta aplikazio orokorrak guztira:
• Euskaraz erabilgarri dauden programa eta aplikazio orokorrak: %
• Euskaraz erabilgarri daudenak lanpostuetan instalatuta: %

11. Udal barruko sarean, Intranet sarean, euskararen presentzia gehitu.

Adierazleak:

• Web orrietako edukiak euskaraz: %
• Web orrira egindako bisitak euskaraz: %
• Intranet sareko edukiak euskaraz: %
• Intranetera egin diren sarrerak euskaraz: %

12. Argitalpenetan euskararen presentzia gehitu.

Adierazleak:

• Argitaratzen diren aldizkari, liburu, katalogo, DVD... kopurua
• Euskaraz argitaratzen direnak: %
• Bi hizkuntza ofizialetan argitaratzen direnak: %

13. Erakunde barruko hizkuntza paisaian euskararen presentzia gehitu.

Adierazleak:

• Errotulu eta noizbehinkako oharretan hizkuntza %
• Papelerian hizkuntza %
• Tresnerian (fotokopiagailu, kafe makina,...) hizkuntza %

14 Administrazioaren eraginpeko bide seinale, toponimia eta gainerako noizbehinkako oharretan euskararen erabilera bermatu.

Adierazleak:

• Bide seinaleetan euskararen erabilera %
• Herriko izendegian (toponimia, kale eta baserri izendegia) eusk. erabilera %

15. Iragarpen, publizitate eta kanpainetan euskararen presentzia gehitu.

Adierazleak:

• Prentsa oharretan hizkuntza: %
• Iragarkietan hizkuntza: %
• Iragarki taulan hizkuntza: %
• Publizitate kanpainetan hizkuntza:
• Megafonian hizkuntza: %
• Erantzungailuan hizkuntza%

16. Hizkuntzaren erabilera kontuan izan diru laguntzak esleitzerakoan.

Adierazleak:

• Diru-laguntzetan, hizkuntza irizpideen txertatze maila: %
• Diru-laguntzak ematerakoan, hizkuntza irizpideak betetzen dira: %
• Diru-laguntzak eman ondoren, hizkuntza irizpideen ezarpenari jarraipena egin zaio: %

17. Kontratazioaren fase guztietan (txertatzea, betetzea eta jarraipena egitea) hizkuntza baldintzak betetzen direla bermatu.

Adierazleak:

• Kontratazioetan, hizkuntza irizpideen txertatze maila: %
• Kontratazioak esleitzerakoan, hizkuntza irizpideak betetzen dira: %
• Kontratazioak esleitu ondoren, hizkuntza irizpideen ezarpenari jarraipena egin zaio %

18. Udal instalazio eta zein materialak erabiltzen direnean, bi hizkuntza ofizialen erabilera bermatzea.

Adierazleak:

• Udal instalazio eta materialen erabilera baimenetan irizpideen txertatze maila: %
• Instalazio eta materialen erabileran hizkuntza irizpideak betetzen dira: %
• Erabilera hauetan hizkuntza irizpideen ezarpenari jarraipena egin zaio: %

19. Bide publikoan egiten diren jardueretan euskara edo euskara eta gaztelania erabiltzea.

Adierazleak:

• Bide publikoaren erabilera baimenetan hizkuntza irizpideen txertatze maila: %
• Jarduera hauetan hizkuntza irizpideak betetzen dira: %
• Jardueretan hauetan hizkuntza irizpideen ezarpenari jarraipena egin zaio: %

20. Udalak lagatako lokaletan, barnean zein kanpoan, errotulazioa eta oharrak euskaraz edo euskaraz edo euskaraz eta gaztelaniaz egongo direla bermatzea.

Adierazleak:

• Lagapen baimenetan irizpideen txeratze maila: %
• Lagapenetan hizkuntza irizpideen betetze maila: %
• Lagatako lokaletako hizkuntza irizpideen ezarpenari jarraipena egin zaio: %

3. - Normalizazio ekintzak

Azterketa komunikatiboa egin ondoren jakingo da zenbat ekintza antolatu behar diren hautatutako komunikazioak euskaraz ere egiten hasteko, eta ekintza horien guztien artean bada bat Donostiako Udalean Euskararen Erabilera Normalizatzeko Planean izugarrizko garrantzia duena: berariazko hizkuntza-prestakuntza. Administrazioko langile euskaldun gehienek hizkuntza-prestakuntza orokorra jaso dute (alfabetatze- edo euskalduntze-ikastaroak), eta prestakuntza horri eta beren ahaleginari esker, hizkuntza-gaitasun jakin bat eskuratu dute. Hizkuntza-eskakizuna egiaztatu izanak langilearen gaitasuna ziurtatzen du; baina, badira beste hainbat eragile aintzat hartu beharrekoak: zenbat denbora igaro den hizkuntza-eskakizuna egiaztatu zenetik orain arte; zenbateraino erabili den euskara tarte horretan, langilearen atxikimendua hizkuntzarekiko, euskara erabiltzeko motibazioa... Arrazoi bat edo bestea dela, kontua da zenbait langilek kezka bat baino gehiago izan dezaketela pentsatzen dutelako, euskara ikasi izan arren, gaur egun ez direla gauza beren lanpostuei dagozkien funtzio espezifikoak euskaraz egiteko. Eta horretara dator, hain zuzen ere, berariazko hizkuntza-prestakuntza: irakaskuntza orokorretik laneko eguneroko errealitatera jauzi egiten laguntzera.

Berariazko hizkuntza-prestakuntzarako bi bide aurreikusten dira proiektu honetan: trebakuntza saio pertsonalizatuak eta xede berezietarako ikastaroak. Trebakuntza saio pertsonalizatuak aurrez aurreko banakako saioak dira eta segida praktikoa ematen diote prestakuntza orokorreko ikastaroetan ikasitakoari langile bakoitzak bere lan funtzioetarako hizkuntza gaikuntza izan dezan.

Xede berezietarako ikastaroek dokumentuen lanketa, jendaurreko langileen kasuan mintzamenaren lanketa, Euskaltzaindiak emandako arauen azterketa edo antzerako helburuak dituzte, hau da, antzerako hizkuntza beharrak edo lan eginkizunak dituzten langileentzako saioak, beti ere, euskaraz lan egitera bideratuak.

Hona hemen Euskararen Udal Patronatuak laugarren plangintza aldirako prestatu dituen normalizazio ekintzak:

3.1 Hizkuntza prestakuntzari dagozkion normalizazio ekintzak:

• Hizkuntza prestakuntza orokorra, Euskara ikastaroetarako arautegiarekin bat etorriz.
• Derrigortasun data izan eta dagokien hizkuntza eskakizuna egiaztatu ez duten langileak eskolatzeko proposamena. Kasu hauetarako baldintza espezifikoak Euskara ikastaroetarako arautegian txertatuko dira.
• Erabilera helburuak dituzten banakako hizkuntza trebakuntza saioak, 4. Plangintza aldirako aurreikusi diren langileentzat.
• Erabilera helburuetarako taldekako trebakuntza saioak, lortu nahi diren helburuek horretarako aukera ematen dutenean.
• Jendaurreko lanpostuetan ari diren langileentzako taldekako hobekuntza saioak.
• Ikasketa programa berezituak erabilera helburu zehatzen arabera.
• Laneko prestakuntza etengabearen barruan egiten diren formazio ikastaroak euskaraz egitea.
• Laneko prestakuntza etengabearen barruan euskara ikastaroak eskaintzea, lortutako maila hobetzeko.
• Lanerako euskarazko terminologia / hiztegia jasotzea eta lantzea, atal bakoitzean lexiko berezitua osatzen joateko.
• Erabilera planetan sartuta dauden langileei hizkuntza aholkularitza eta idazkien zuzenketak uneoro, baita hala eskatzen duten udal administrazioko langileei ere.

3.2 Baliabide materialei dagozkien normalizazio ekintzak:

• Euskarazko bertsioa duten informatika tresnak langileen eskura jartzea.
• Langileak jakitun jartzea baliabide informatikoek eskaintzen dituzten aukerez, eguneroko lanean zuzentzaile ortografikoz, hiztegiez e.a. baliatzeko.
• Administrazioan gehien erabiltzen diren testu juridikoen euskarazko bertsioak langileen eskura edota atalean jartzea.
• Hala behar den kasuetan, itzulpenak egitea, euskaratik gaztelaniara eta gaztelaniatik euskarara.
• Horretarako aukera dagoela ikusten denean, idazki normalizatuak sortzea hizkuntza ofizialen erabilpena errazteko.
• ELET programa. Langileei zuzendua, eguneroko lanean sortzen diren beharrei on line erantzun bat eman nahi die, euskararen erabilera sustatzeko asmoz. Honek langileen autonomia areagotuko luke eta eguneroko lanean autoikasketa bultzatzen lagunduko luke.
• Euskaraz ataria. Udaleko intranet bidez langileei zuzendutako zerbitzua, Euskararen Udal Patronatuko informazioa jasotzen du eta langileei kontsultak egiteko aukera emango dio.